Skok Stefczyka
enowiny.pl

Miasta

Rybnik
› Żory
› Jastrzębie-Zdrój
› Wodzisław Śląski
› Racibórz
› Region
Ogłoszenia:
  1. Motoryzacja
  2. Mieszkania
  3. Handel
  4. Usługi
  5. Finanse
  6. Zdrowie i Uroda
  7. Praca
  8. Różne
  9. Matrymonialne
  10. Dodaj ogłoszenie
Poszkodowanych we wczorajszym (27 września) wybuchu gazu w Rybniku troje sąsiadów opuściło już szpital. 63-latek z mieszkania, gdzie doszło do eksplozji, przebywa w siemianowickiej „oparzeniówce” w ciężkim stanie.
28.09.2020
0
W czwartek kwadrans przed godziną 16 lekarze odłączyli od aparatury podtrzymującej życie 15-letnią Amelię. Dziewczyna została potrącona przez pijanego 19-latka. Chwilę wcześniej nastolatka wraz z rodzicami wyszła z domu swojego wujka, gdzie rodzina świętowała urodziny jej cioci oraz 6-letniej kuzynki.
24.09.2020
11
Spółka Bapro nie rezygnuje z eksploatacji złoża węgla "Paruszowiec" w Rybniku. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska wznowiła dziś postępowanie w sprawie wydania decyzji środowiskowej dla tej inwestycji.
17.09.2020
0
Żużlowcy PGG ROW Rybnik już wiedzą, że za rok będą się ścigać w pierwszej lidze. Krzysztof Mrozek mówił dziś o planach na przyszłość rybnickiego klubu.
03.09.2020
1
Zarząd RAFAKO S.A. rozpoczyna restrukturyzacje firmy, jednym z elementów będzie niestety redukcja zatrudnienia.
31.08.2020
1
Kobieta straciła panowanie nad fiatem i zjechała na przeciwny pas. Do szpitala trafiły dwie osoby. Do tego groźnego wypadku doszło 28 września w Jastrzębiu-Zdroju.
29.09.2020
0
Mikołaj Kopernik był Ślązakiem
13.08.2020   Region   Encyklopedia Rzeczy Śląskich  

Portret Mikołaja Kopernika z Sali Mieszczańskiej w Ratuszu Staromiejskim w Toruniu, 1580 r.

Przodkowie astronoma wywodzą się z... górnośląskiej wsi Koperniki koło Nysy. W XIV wieku wywędrowali przez Kraków do Torunia, gdzie się urodził wielki uczony. Później Nicolaus wrócił do śląskiego matecznika i przez 36 lat był kanonikiem oraz scholastykiem we wrocławskiej kolegiacie.


Ireneusz Stajer

Polacy uważają Mikołaja Kopernika za swojego największego naukowca. Autorem przełomowego dzieła „De revolutionibus orbium coelestium” (O obrotach sfer niebieskich), wydrukowanego w 1543 roku w Norymberdze szczycą się również Niemcy, bo całą spuścizną Nicolai Copernici (Nikolausa Kopernikusa) są teksty w języku uniwersum - łacińskim i właśnie niemieckim. Twórca heliocentrycznej wizji Wszechświata nie pozostawił ani jednego dzieła napisanego po polsku. Jak to zwykle bywa w przypadku wielkich ludzi, których różne nacje umieszczają w swoich panteonach, prawda bywa jeszcze bardziej złożona i podzielona.

Okazuje się bowiem, że Mikołaj Kopernik ma... śląskie korzenie. - Rodzina ojca astronoma (też Mikołaja) pochodziła z okolic Otmuchowa i Nysy, a bliscy jego matki Barbary Watzenrode, także wywodzili się ze Śląska. Młodzi wzięli ślub w Toruniu należącym już wówczas do Rzeczpospolitej i tam też przyszedł na świat Nicolai – uczy profesor Marek Wilczyński z Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie.

Z Koperników do Krakowa 

O śląskim dziedzictwie astronoma świadczy również miejscowość Koperniki, położona dwa km od Jeziora Nyskiego w województwie opolskim. To zachodnie rubieże Górnego Śląska, graniczące ze Śląskiem Dolnym i Republiką Czeską. Licząca ok. 700 mieszkańców wieś leży na malowniczym stoku przedgórza paczkowskiego, stanowiącym część Przedgórza Sudeckiego.

Jak podaje Wikipedia, polskie brzmienie i pisownię Kopernik oraz niemieckie Köppernig wymienia w 1896 roku pisarz Konstanty Damrot, urodzony w Lublińcu, a zmarły w Pilchowicach koło Gliwic, w książce o nazewnictwie miejscowym na Śląsku. Przywołuje także starsze nazwy z łacińskich dokumentów w 1284 roku - Copirnik i 1289 - Copernik. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego z końca XIX stulecia nie wspomina już polskiej nazwy, a jedynie zlatynizowaną z 1369 roku - Koppirnik i niemiecką – Köppernig.

Od miedzi lub kopru?

Wieś wzmiankowano już w 1272 roku. Zdaniem niektórych uczonych, nazwisko Kopernik wywodzi się od łacińskiego słowa cuprum - miedź, którą w staropolszczyźnie określano mianem – koper. - Miejscowość byłaby więc osadą koperników, czyli ludzi zajmujących się obróbką miedzi - informuje portal http://www.odnowawsi.eu. Wielu badaczy uważa jednak, że genialny astronom zawdzięcza nazwisko, a osada nazwę po prostu... roślinie koprowi.

Z faktu korzeni uczonego, co „Wstrzymał Słonce i ruszył Ziemię” skwapliwie korzystają współczesne Koperniki. Niektórzy miłośnicy naszego regionu uzupełniają powszechnie znane stwierdzenie o zdanie: „Śląskie wydało go plemię”.

Kiedy w Kopernikach mieszkał jeszcze ród przyszłego naukowca, były służebną wsią, zlokalizowaną do specjalistycznych posług dla pobliskiej Nysy, stolicy książęcej o dużej randze administracyjnej. „Przodek wielkiego astronoma wyjechał do Krakowa. Dokumenty stwierdzają, że w roku 1396 został on przyjęty w poczet mieszczan i zajmował się handlem suknem. Ojciec, również Mikołaj w latach 1454-1458 przeniósł się do Torunia, gdzie w roku 1473 urodził się syn Mikołaj” - czytamy na odnowawsi.eu. Był najmłodszy z czworga rodzeństwa.

Powrót na Śląsk

Gdy miał 29 wiosen wrócił w rodzinne strony. Od 1503 do 1538 roku, przez 35 lat był kanonikiem i scholastykiem przy kolegiacie św. Krzyża we Wrocławiu, stolicy Śląska. Najpewniej podróżował też do Koperników, kontaktował się z bliskimi, którzy rozjechali się po różnych miejscowościach regionu. Wiemy, że Mikołaj Kopernik posługiwał się biegle w słowie i piśmie niemieckim i łaciną oraz znał podstawy języka polskiego.

Pielęgnują korzenie

W 1882 roku w Kopernikach konsekrowano kościół parafialny pod wezwaniem św. Mikołaja. Przed 500. rocznicą urodzin Mikołaja Kopernika wzniesiono Szkołę Podstawową im. Mikołaja Kopernika, której nadano sztandar z wizerunkiem wielkiego astronoma. Tuż przy niej stoi obelisk, ufundowany w 1966 roku przez mieszkańcy ku czci uczonego. W latach 60. i 70. ubiegłego wieku we wsi organizowano rajdy kopernikowskie. Później powoli tradycja ta odeszła w zapomnienie.
Teraz się odradza. Mieszkańcy, w tym wielu przybyszy z centralnej Polski po 1945 roku są dumni z śląskiego dziedzictwa.

- Jak zaczęliśmy szukać swoich kopernikowskich korzeni, ruszyła cała machina, a przy okazji wieś się tak wypromowała, że teraz nie nadążamy z organizację szkoleń, warsztatów, kursów, pieczeniem pierników, które dostały certyfikat i są produktem regionalnym - mówiła Radiu Opole sołtys Lilla Cwajna. Wieś ma także izbę tradycji, odnowioną świetlicę, a nawet planetarium. - Znajdujemy się na Szlaku Kopernikańskim, zatem przyjmujemy uczestników rajdów i wycieczek. Nawiązaliśmy kontakty z Toruniem i Politechniką Opolską, korzystamy z projektów unijnych – wymieniła pani sołtys.

Do tematu wrócimy w jednym z najbliższych numerów „Nowin”.

IrS
Dodaj komentarz

Komentarze

* - pole wymagane

Abrygen 2020-08-22 13:18:13
Grüße aus Obrschlesien
Do Djska tyn karlus bou richtich Oberschlysier
Zartownis 2020-08-15 19:59:23
????
A jozech cały czos myslol, ze Kopernik była kobieta! A to był ON i to ze slonska
Czytaj także
pokaż więcej
e KULTURA
Rybnik. Miasto z ikrą
Możesz ten artykuł oznaczyć jako przeczytany
enowiny.pl - blok
Nasza sonda
Czy jesteś za zaostrzeniem kar dla pijanych kierowców




51212,51480,51461,51399,51306,51282,51497,51496,51495,51494,51493,51492,51491,51490,51489,51488,51487,51486,51485,51484,51483,51482,51481,51479,51478,51477,51476,51475,51474,51473,51472,51402,51401,51343,51341,51270,50735,50666,50581,50495,50400,50736,50580,50401,50293,50188,44450,44340,44173,43982,43745,41464,41185,41139,41093,40871,46258,46120,46045,46031,46034