GumiSil
Medhouse 6.09.2017-30.06.2018
Medhouse 6.09.2017-30.06.2018
Ostoja - Domki nad morzem
Eko Okna
Eko Okna
Ostoja - Domki nad morzem

17 listopada 2018

Imieniny:

ładowanie...

złóż życzenia

Znak zodiaku: Skorpion
sprawdź horoskop

Ogłoszenia:
  1. Motoryzacja
  2. Nieruchomości
  3. Mieszkania
  4. Handel
  5. Usługi
  6. Finanse
  7. Zdrowie i Uroda
  8. Praca
  9. Różne
  10. Dodaj ogłoszenie
W sezonie grzewczym zmniejszono częstotliwość odbioru śmieci w Rybniku! Do kwietnia kubły będą opróżniane tylko raz w miesiącu, a nie dwa razy jak do tej pory! Zamiast tego odbierany będzie... popiół! - To ewidentna zachęta do tego, by palić śmieci! - denerwują się mieszkańcy, przede wszystkim ci, którzy nie palą węglem i popiołu nie produkują.
14.11.2018
4
Tysiące rybniczan świętowały 100-lecie odzyskania niepodległości. Zobaczcie zdjęcia!
11.11.2018
0
W Czerwionce-Leszczynach cegły z uszkodzonego komina rozbiły szybę w dostawczaku zaparkowanym pod domem. W kolejnych dwóch domach popękały ściany. Wstrząs miał 3,6 st. w skali Richtera. Na szczęście nie ucierpiał żaden z górników.
09.11.2018
0
4-letnią Martynkę rak zaatakował nagle. I uderzył z niesamowitą siłą. A ona? Aż trudno uwierzyć, jak w takim małym ciele mieści się aż tyle siły, chęci do życia i woli walki. Tej dziewczynce trzeba pomóc w nierównej walce ze śmiertelną chorobą.
31.10.2018
0
20-letni Adrian P., oskarżony o zamordowanie 17-letniej Alicji F., wycofuje swoje wcześniejsze zeznania. Ojciec nastolatki nazywa go bydlakiem i gnojkiem!
24.10.2018
0
Za nami pierwszy dzień konkursu głównego Rybnickiej Jesieni Kabaretowej. I po pierwszym konkursowym dniu prowadzi kabaret Smile.
17.11.2018
0
Jak zginął żołnierz niezłomny Wiktor Kania (ZDJĘCIA)
07.11.2018   Żory, Region   Historia  

Wiktor Kania podczas wojny pracował przez pewien czas w kopalni

Nowiny” jako pierwsze publikują nieznane fakty, dotyczące okoliczności śmierci i pogrzebu pochodzącego z Żor kapitana „Andrzeja” „Felka”. Po latach okazuje się, że ubecy chcieli wyciągnąć jego ciało z mogiły na cmentarzu farnym i zakopać gdzieś w lesie. Nie udało im się, bo nie docenili towarzyszy broni zabitego oficera.

Ta historia wyciska łzy, wzbudza litość, smutek i niedowierzanie, że można zgotować taki los drugiemu człowiekowi. Pozwala przynajmniej trochę zrozumieć cierpienia, jakie przez lata były udziałem wdowy po zamordowanym żołnierzu antykomunistycznego podziemia, oraz jego dzieci. Niestety, ta opowieść jest prawdziwa!

Wiktor Kania urodził się w Katowicach, ale mieszkał w Żorach. Walczył z Niemcami w kampanii wrześniowej, jako żołnierz Obrony Narodowej. Został ranny i wywieziony na roboty do Rzeszy. Po powrocie na Górny Śląsk w 1940 roku, wstąpił do cieszyńskiej organizacji Związku Walki Zbrojnej. W 1943 roku dowodził w Beskidach słynnym oddziałem Wędrowiec, wcielonym później do Armii Krajowej.

W 1945 roku organizował władze cywilne w Żorach. - Był rajcą Miejskiej Rady Narodowej i jednocześnie naczelnikiem gminy Osiny – opowiada Michał Wojtynek, wnuk żołnierza niezłomnego, przebywający dziś w Norwegii. Wskutek prześladowań cywili i rabunków dokonywanych w mieście przez sowieckie służby, Wiktor Kania wrócił do podziemnej działalności w ramach Narodowej Organizacji Wojskowej.

Aresztowany przez Urząd Bezpieczeństwa pod koniec 1945 roku, uciekł z więzienia w Cieszynie. Na początku 1946 roku podporządkował się strukturom Konspiracyjnego Wojska Polskiego, tworząc Komendę Powiatową „Leśniczówka”. Uczestniczył w większości akcji egzekucyjnych i zaopatrzeniowych, m.in. na działaczy PPR i PPS.

Zbezczeszczone ciało oficera
5 maja 1946 roku żołnierze Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i funkcjonariusz UB zastawili na Wiktora Kanię zasadzkę w Osinach.

-Przedarł się przez obławę, ale został ciężko ranny. Rano w niedzielę, idący do kościoła ludzie znaleźli ciało. Leżało przy drodze do Krzyżowic. Miejscowi z łatwością rozpoznali byłego naczelnika Osin – zaznacza Michał Wojtynek, który dotarł do akt dotyczących dziadka, przechowywanych w katowickim Oddziale Instytutu Pamięci Narodowej.
Powiadomiono milicjantów, którzy wezwali referenta gminnego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego Czesława Przybylskiego. Ten ściągnął na miejsce żorskiego lekarza Wilhelma Bielicha, który obejrzał denata. Godzina płynęła za godziną, w niedzielę ludzie mieli czas, by przyjść i popatrzeć na zbezczeszczone zwłoki. Trzeba było decydować, co zrobić z ciałem od dawna ściganego „bandyty”.

Cmentarz obstawiło KBW
-Znajdujący się na miejscu ubek wiedział, że przejęcie zwłok wiązałoby się z koniecznością przetransportowania ich chociażby do siedziby UBP w Rybniku. Zważywszy na dostępne środki transportu i brak odpowiedniej eskorty, byłoby to przedsięwzięcie dość ryzykowne. Mogłoby sprowokować zamieszki, a nawet próbę zbrojnego odbicia ciała przez żołnierzy Kani, którzy przecież znajdowali się na wolności – podkreśla wnuk. Ostatecznie zezwolono na przetransportowanie ciała na cmentarz farny w Żorach.

Byli tam już żołnierze KBW, którzy obstawili nekropolię w obawie przed zamieszkami. Przybyło wielu mieszkańców, w tym proboszcz kościoła pw. św. św. Filipa i Jakuba, ksiądz Karol Brzoza. Przyszła wdowa będąca w dziewiątym miesiącu ciąży, która prowadziła za ręce dwoje zszokowanych dzieci. Dotarli też przedstawiciele żorskiego magistratu. Wszystko działo się w nerwowej atmosferze.

Ostatnia zemsta ubeków
-Babcia nie była w stanie zająć się zwłokami męża, więc twarz denata obmywały z krwi kilkuletnie dzieci. Na cmentarzu nie było wody. Przedtem cała trójka musiała wrócić do domu po dzbanek z wodą. Kiedy przyszli na miejsce, ciało leżało już w samych majtkach, gdyż ubecy zdarli z Kani oficerski mundur i buty. To była ostatnia zemsta na martwym już wrogu ludowej władzy – stwierdza Michał Wojtynek.

Zebrani na cmentarzu ludzie kładli do skrzyni ze zmarłym kwiaty i zielone gałązki. W ten sposób przykryli obnażone ciało. Przyszedł czas na pochówek. - Tu znowu żorzanie postawili się aparatowi bezpieczeństwa. Ubecy zarządzili, że miejsce bandyty jest pod płotem. Zmuszeni byli jednak ustąpić w obliczu oporu ludzi i księdza – oznajmia wnuk. Znaleziono inną kwaterę. Jeszcze ktoś coś krzyknął, jakiś partyjny działacz na pokaz próbował nogą zepchnąć trumnę do dołu. Wreszcie ksiądz odmówił modlitwę i ciało spoczęło w ziemi.

Pomimo dramatycznego przebiegu całego wydarzenia Wiktor Kania „Andrzej” spoczął w mogile cmentarnej na oczach najbliższych i wielu życzliwych obywateli, świadków całego zajścia, wspierany modlitwą obecnych wiernych.
Anonimowe doły

Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż były to okoliczności nietypowe w tamtym okresie. Pośmiertne losy żołnierzy antykomunistycznego podziemia zwykle były inne. Przeważnie ciało zabitego przejmowało UB. Następnie, po sporządzeniu odpowiedniej dokumentacji fotograficznej, wrzucano je do anonimowych dołów w lasach lub na placach budowy.

-Miejsce pochówku większości, o ile nie wszystkich (oprócz Kani) bohaterów poakowskiego powstania zbrojnego, wymienionych na żorskim pomniku ku czci Żołnierzy Wyklętych, jest nieznane – wskazuje Michał Wojtynek. Zadenuncjowali ich szpiedzy, potem zostali uwięzieni i zamordowani w Areszcie Śledczym na Mikołowskiej w Katowicach. Zwłoki porzucono w dołach na obrzeżach miejscowych cmentarzy lub terenach przeznaczonych pod budowę osiedli mieszkaniowych.
Zrugany kierownik UB

-Taki przebieg wydarzeń na cmentarzu, najwyraźniej nie spodobał się w Wojewódzkim Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w Katowicach. Wynika to z raportu kierownika UB w Rybniku, Mariana Wróbla, a właściwie Eljasza Wajnberga, bo tak brzmiało jego prawdziwe nazwisko, którym posługiwał się jeszcze do kwietnia 1945 roku. Został on mocno zrugany przez swojego szefa, zastępcy kierownika WUBP Marka Finkienberga – nadmienia wnuk niezłomnego.

W dokumencie tym Wróbel celowo bagatelizuje pewne fakty i zaniża frekwencję na pogrzebie. Zapewnia swoich przełożonych, że mogiły nikt nie odwiedza, co ma oznaczać, że nie stanowi zagrożenia dla władzy i nie będzie zarzewiem buntów i protestów. - Dla dodania sobie większej wiarygodności Wajnberg zaznacza, że na inspekcję udał się ze swoim radzieckim instruktorem starszym lojtnandem Kolosowem – opowiada Michał Wojtynek.

Finkienberg odpowiedział na raport. - Mój przyjaciel historyk, który przeglądał dokumenty zebrane przez IPN, zadzwonił wtedy do mnie i zapytał: „Michał, czy jesteś pewny, że twój dziadek leży w tym grobie”? Jego uwadze nie umknęła niedbała, odręczna notatka zamieszczona przez zastępcę kierownika WUBP w lewym górnym rogu pisma: „Należy wykopać tę swołocz i zaszyć (?) gdzie to w lesie”. Powyżej widnieje podpis Marek, a poniżej tekstu F. lub Fink (czyli Finkienberg) – uzmysławia wnuk Wiktora Kani.

Niech cie ten handgranat broni
Pan Michał przypomniał sobie wtedy pewne słowa. - Kiedy bodaj w 1990 roku, tuż po transformacji ustrojowej w naszym kraju, odbyło się symboliczne nabożeństwo żałobne za dziadka, po mszy wielu ludzi konduktem przeszło na cmentarz. Kiedy staliśmy nad mogiłą, jeden ze starszych mężczyzn wyznał babci, że był wówczas 5 maja z innym kolegą na cmentarzu i ukradkiem wrzucili do skrzyni ze zwłokami granat ręczny. Miał wtedy powiedzieć: „Felek, niech cię ten handgranat broni, jak cię przyjdą stąd zabrać”. Tak ostatni raz pożegnali swojego komendanta. Niestety więcej ich już później nie widziałem – mówi wnuk kapitana.

Jak dodaje, ze 100-procentową pewnością i z wielką ulgą może dziś stwierdzić, że nie spełniło się życzenie szefa UB. - Dziadek spoczywa w swoim grobie, a ja mogę pójść i zaświecić na nim w spokoju świeczkę, mając zarazem świadomość, że nie wszystkim rodzinom jest to dane – podsumowuje Michał Wojtynek.

Wciągnięci w pułapkę
Dwóch żołnierzy niezłomnych z żorskiego pomnika na starym cmentarzu farnym, porucznik Paweł Cierpioł ps. „Makopol”, „Pleban” i podporucznik Antoni Staier ps. „Lew” wciągnięto w prowokację. Prawdopodobnie zostali skrycie zamordowani podczas przekraczania granicy polsko – czechosłowackiej w Sudetach i ślad po nich zaginął. Dwóch innych (Kania i Kucz) zginęło w walce od ran zadanych przez żołnierzy Korpusu Bezpieczeństwa Publicznego.

Ireneusz Stajer
Źródła:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Marek_Fink
https://katalog.bip.ipn.gov.pl/informacje/37474
"Leksykon Zorski", wyd. Muzeum Miejskie w Żorach, TMMŻ

IrS
4
zdjęć
Dodaj komentarz

Komentarze

* - pole wymagane

Brak komentarzy
Czytaj także
pokaż więcej
Rybnik. Miasto z ikrą
e KULTURA
Możesz ten artykuł oznaczyć jako przeczytany
Tresna
LEON
Nasza sonda
Czy jesteś zadowolony z wyniku wyborów samorządowych w Twojej gminie/w Twoim mieście?



Praca w Niemczech
46733,46769,46752,46746,46708,46668,46787,46786,46785,46784,46783,46782,46781,46780,46779,46774,46778,46777,46776,46775,46773,46772,46771,46770,46768,46767,46766,46765,46764,46762,46761,46705,46704,46667,46666,46554,46735,46710,46661,46611,46585,46736,46711,46662,46614,46586,44450,44340,44173,43982,43745,41464,41185,41139,41093,40871,46258,46120,46045,46031,46034