GumiSil
GumiSil

21 lipca 2018

Imieniny:

ładowanie...

złóż życzenia

Znak zodiaku: Rak
sprawdź horoskop

Ogłoszenia:
  1. Motoryzacja
  2. Nieruchomości
  3. Lokale
  4. Mieszkania
  5. Handel
  6. Usługi
  7. Finanse
  8. Zdrowie i Uroda
  9. Turystyka
  10. Praca
  11. Szukam pracy
  12. Zwierzęta
  13. Dodaj ogłoszenie
Od dziś w Rybniku działa system rowerów miejskich. Dwa kółka wypożyczyć można na kilkunastu stacjach rozsianych po całym mieście i swobodnie i co najważniejsze dość tanio poruszać się po całym Rybniku
20.07.2018
0
Lokatorzy jednego z bloków w Jastrzębiu-Zdroju przecierali oczy ze zdumienia, kiedy w piwnicy swojego bloku zobaczyli około 2-metrowego boa dusiciela!
19.07.2018
0
Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w Rybniku rusza z nową inwestycją. Po raz pierwszy od kilku lat zakład wybuduje nowy budynek w którym powstanie 8 mieszkań socjalnych.
18.07.2018
0
Tak przed laty wyglądały nasze kąpieliska. Pamiętacie te miejsca?
17.07.2018
0
Mieszkania są eleganckie - przestronne, jasne, pełne światła. Z każdego pokoju, w każdym mieszkaniu wychodzi się na ogromny balkon na którym spokojnie podziwiając panoramę Rybnika albo zalew pijąc poranną kawę. Właśnie takie są nowiutkie mieszkania komunalne, które powstały w dawnym internacie szkoły medycznej przy ulicy Borki w rybnickiej dzielnicy Orzepowice.
17.07.2018
1
Pełna publiczności sala wysłuchała opowieści etnolożki Danuty Onyszkiewicz o swoim pradziadku wujecznym Bronisławie Piłsudskim, wybitnym etnografie i antropologu. Rozmowę z rodzoną prawnuczką marszałka Józefa Piłsudskiego przeczytacie w środowych „Nowinach”.
04.05.2018
0
O więźniach Polenlagru numer 97 w Rybniku (ZDJĘCIA)
03.04.2018   Rybnik, Region   Historia  

W tym miejscu znajdował się rybnicki POlenlager

Czy w mieście były dwa obozy? Dr H. Kehrer, SS Untersturmführer nadzorujący lagry pod kątem zdrowotnym, wymienia numer 96, a nie 97. Co ciekawe tę sama liczbę podaje jeden z osadzonych.

Beno Benczew
W powiecie rybnickim Niemcy utworzyli co najmniej kilka obozów będących w gestii Volksdeutsche Mittelstelle, czyli Urzędu Kolonizacyjnego dla Niemców Etnicznych, który działał pod auspicjami Schutzstaffel (SS). Niektóre z nich powstały z myślą o wysiedlanych Polakach – Polenlager. Inne, które czasem także zamieniono na obozy dla Polaków, służyły niemieckim kolonistom. Znamy też przypadki, gdy w tym samym obozie, w wyznaczonych strefach przebywali i Polacy i Niemcy, tak było przez krótki czas w Pogrzebieniu.

Na ziemi rybnickiej udało się dotąd zlokalizować następujące obozy: Polenlager 56 Lissek (Lyski), 58 Pschow (Pszów), 95 Sohrau (Żory) oraz 97 Rybnik (Rybnik). Pamiętajmy także o lagrze 168 Gorschütz - Friedrichschächte (Gorzyce, kopalnia Fryderyk) i 169 Klein Gorschütz (Gorzyczki), które przynależały wówczas administracyjnie do powiatu raciborskiego.

Praca ponad siły
Jedną z osadzonych w Rybniku była rodzina z Kuźnicy Warężyńskiej w powiecie będzińskim. W 1942 roku Stefan, Szczepan i Stanisława Tworkowie zostali wywiezieni wraz z ośmioletnim synem Władysławem, urodzonym 20 sierpnia 1934 roku w Toporowicach w powiecie zawierciańskim, (pada stwierdzenie, że przez gestapo) do obozu na terenie Rybnika. Wszyscy Polacy mieli być zmuszani do pracy.

Kobiety i dzieci wykorzystywano do prac u miejscowych Niemców, na noc powracali do obozu. Inaczej było z mężczyznami, Stefan Szczepan Tworek został zabrany i musiał ciężko pracować w kopalni w Knurowie. Sytuacja ta trwała przez dłuższy czas. Małoletni Władysław Tworek przebywał w lagrze od 1942 roku do 1945. Co ciekawe, w innych polenlagrach bardzo często dochodziło do przemieszczania więźniów między obozami, niektóre rodziny lub osadzeni przechodzili nawet przez kilka obozów. Tu mamy przypadek, gdy Władysław Tworek przebywał cały czas tylko w jednym obozie.

Brutalnie wypędzeni
Kolejną osobą, o której wiemy, że została wywieziona i osadzona w Polenlagrze nr 97 była Stefania Nowak. Niestety, nie wiemy skąd pochodziła i gdzie się urodziła. Następnie przewieziono ją do pracy przymusowej w głąb Rzeszy do miejscowości którą określiła jako Lossfitze (poprawnie Losswitz). Chodzi zapewne o Łososiowice, w gminie Wołów koło Wrocławia.

W październiku 1942 roku rodzina Stefanii Nowak została wypędzona z mieszkania przez umundurowanych Niemców, którzy nie pozwolili zabrać żadnych rzeczy, nawet osobistych. Wszystkich domowników wyrzucono na zewnątrz: Stefanię Nowak i jej partnera (formalnie bowiem nie byli małżeństwem) Władysława Schaba oraz ich synka, 4-letniego Janusza. Następnie rodzinę odstawiono na dworzec i w wagonach bydlęcych całą trójkę przewieziono do Rybnika, do Polenlagru nr 97. Przebywali w nim do marca 1943 roku, kiedy to przewieziono ich do wspomnianego Losswitz. Tam pani Stefania urodziła córkę Teresę.

Wspominając czasy wojny nie potrafiła stwierdzić, by stawiano jej jakieś zarzuty, nie podejrzewała też, co mogło spowodować represje i by miały one coś wspólnego z DVL - niemiecką listą narodową.

Baraki koło wieży ciśnień
W dalszych badaniach nad historią rybnickiego obozu, zwłaszcza przy zbieraniu relacji naocznych świadków musimy zachować dozę sceptycyzmu. Problemy pojawiają się nawet, jeśli chodzi o obozową numerację lub dane geograficzne. Podobna nazwa i kolejne numery obozów mogły prowadzić do pomyłek, dlatego nie możemy mieć pewności, czy nie doszło w tym względzie do niezamierzonego błędu. Chodzi zwłaszcza o numeracje obozu 168, który odnosi się do Gorzyc i 169 w Gorzyczkach. Żyjący jeszcze świadkowie, często z uwagi na swój wiek, również mogą mylić miejsca, gdyż w czasie przebywania w obozie mieli zaledwie po kilka lat.

Nawet oficjalne niemieckie dokumenty mogą wprowadzać w błąd. W piśmie ze stycznia 1944 roku skierowanym do nadprezydentów prowincji górnośląskiej doktor H. Kehrer, SS Untersturmführer który nadzorował lagry pod kątem zdrowotnym, wymienia numer obozu w Rybniku jako 96, myli też numery obozu w Gorschütz z Klein Gorschütz.

Jednak w piśmie dr Kehrera znajdujemy bardzo ważną wskazówkę co do dokładnego umiejscowienia Polenlagru w Rybniku, pisze bowiem o barakach przy wieży ciśnień (Baracke am Wasserturm). Były więzień tego lagru Marian Wawrzuta wspomina, że obóz znajdował się w rybnickiej dzielnicy Meksyk, pomiędzy wieżą, wybudowaną w 1905 roku (istniejącą do dziś), a hangarami szybowcowymi, które znajdowały się obok.

Przejmujące zimno
Polenlager był ogrodzony podwójnym wysokim płotem z drutu kolczastego, a wewnątrz wydzielonego terenu postawiano dwa drewniane baraki mogące pomieścić około 150 osób każdy. Dachy budowane z drewna pokryte były jedynie papą, ściany nie były ocieplone, obito je od wewnątrz płytami paździerzowymi. Wewnątrz baraku postawiono dwa piece ze zwykłej cegły, na każdy przypadało po jednym wiadrze węgla. Zimno, zwłaszcza jesienią i zimą było przerażające. Jak wspomina dalej Marian Wawrzuta, podłoga z betonu miała tylko 1,5 centym grubości. Jesienią i zimą Polacy doświadczali także niespotykanej inwazji myszy, które łapano w łapki sprężynowe własnej konstrukcji, i to często bez przynęty.

Co ciekawe, Wawrzuta także podaje numer obozu 96, czyżby więc było możliwe, że w Rybniku istniały dwa polenlagry? O numerach 96 i 97, tak jak w pobliskich miejscowościach Gorzycach i Gorzyczkach – 168 i 169. Wiemy, że numeracja obozowa mniej więcej następowała po sobie, zwłaszcza w tym samym powiecie. Co jednak z pozostałymi obozami? Jeśli w Lyskach był nr 56, a w Pszowie 58, to niedaleko powinien istnieć obóz o nr 57.

Niekoniecznie był on przeznaczony dla Polaków, mogli korzystać z niego niemieccy przesiedleńcy. W Żorach mamy lager o nr 95 a następnie 97 w Rybniku, gdzie zatem znajdował się obóz 96? Może więc doktor Kehrer z SS się nie mylił?

IrS
Dodaj komentarz

Komentarze

* - pole wymagane

Brak komentarzy
Czytaj także
pokaż więcej
Rybnik. Miasto z ikrą
e KULTURA
Możesz ten artykuł oznaczyć jako przeczytany
Praca w Niemczech
Nasza sonda
Gdzie spędzasz tegoroczny urlop?




LEON
Tresna
45559,46196,46192,46186,46176,46174,45711,46197,46195,46194,46193,46191,46190,46189,46188,46187,46185,46184,46183,46182,46181,46180,46179,46177,46175,46173,46172,46170,46169,45493,45945,46161,46160,46075,46074,46073,46159,46104,46068,46026,45963,46162,46105,46069,46027,45964,44450,44340,44173,43982,43745,41464,41185,41139,41093,40871,44529,44441,44407,44342,44279,46120,46045,46031,46034