Ekookna z dośw
Nowiny
Ekookna z dośw

19 lipca 2019

Imieniny:

ładowanie...

złóż życzenia

Znak zodiaku: Rak
sprawdź horoskop

Ogłoszenia:
  1. Motoryzacja
  2. Nieruchomości
  3. Mieszkania
  4. Handel
  5. Usługi
  6. Finanse
  7. Zdrowie i Uroda
  8. Nauka
  9. Praca
  10. Różne
  11. Dodaj ogłoszenie
Ładne, przytulne, czyste i komfortowe. Pediatria w rybnickim szpitalu wojewódzkim zmieniła się nie do poznania!
19.07.2019
0
Wojewódzki Szpital nr 2 W Jastrzębiu Zdroju jest wyjątkowy. Dlaczego? Choćby dlatego, że zapewnia kompleksową opiekę nad mamą i dzieckiem.
15.07.2019
4
Emerytowany proboszcz parafii św. Józefa Robotnika w Godowie jest podejrzany o molestowanie seksualne 14 chłopców i dziewczynek w latach 2001-2004.
04.07.2019
5
Kierowcy obawiają się, że po likwidacji prawoskrętu w rejonie stacji paliw i McDonald's na ulicy Żorskiej w Rybniku jeszcze trudniej będzie wjechać do centrum.
28.06.2019
20
NSA nakazał spółdzielni mieszkaniowej rozbiórkę dwukondygnacyjnego domu, który... powstał na dachu bloku. Wzniesiono go bowiem niezgodnie z arkanami sztuki budowlanej i wbrew planowi zagospodarowania. Mieszkańcy bloku obawiają się o swe bezpieczeństwo. Sęk w tym, że ani inwestor (spółdzielnia) ani osoba, która sfinansowała budowę nie kwapią się do rozbiórki. Przerzucają odpowiedzialność jeden na drugiego.
26.06.2019
1
Już blisko 400 zbiorników, zwanych treegatorami, nawadnia rybnickie przydrożne drzewa. Woda zgromadzona w otulających drzewa workach stopniowo uwalnia się do gruntu, nawadniając ich korzenie.
19.07.2019
0
Dzieje pierwszej parafii rybnickiej część XVIII
01.03.2018   Rybnik, Region   Historia  

W księgach metrykalnych odnotowywano też wszystkie śluby

Najstarsze księgi metrykalne założył tu ksiądz Jan Pipelius, proboszcz rybnicki w latach 1632-1649. O rodzinach chłopskich wpisy zawierają jedynie imiona i rzadko zawód, gdyż dziedziczenie nazwisk stało się powszechne dopiero od XIX wieku.

Józef Kolarczyk
Prowadzenie parafialnych ksiąg metrykalnych w Kościele rzymskokatolickim nakazały uchwały soboru tryndeckiego (1545-1563). Księgi te sporządzali proboszczowie i pierwotnie zawierały jedynie zapisy chrztów i ślubów, później zmarłych, a od 1606 roku również bierzmowanych oraz wykaz parafian.

W parafii rybnickiej księgi metrykalne założył ksiądz Jan Pipelius, proboszcz rybnicki w latach 1632-1649. Po wojnach śląskich (1740 i 1763) i przejęciu Śląska przez Prusy, od 1794 roku nowe przepisy prawa państwowego nakazywały proboszczom sporządzanie duplikatów prowadzonych ksiąg i przekazywanie ich do odpowiednich sądów państwowych. Ta przymusowa współpraca trwała do 1874 roku, kiedy państwo pruskie powołało do życia osobne urzędy stanu cywilnego.

Parafialne księgi metrykalne zawierały datę chrztu i dopiero od XVIII wieku wprowadzono również datę urodzin, natomiast w księgach zgonów zaczęto wpisywać datę pogrzebu lub śmierci, niekiedy też miejsce urodzenia lub zamieszkania zmarłej osoby. W wpisach dotyczących głównie szlachty i mieszczaństwa pojawiły się dane o wieku zaślubionych i świadków tej ceremonii, zmarłych i przyczynach ich śmierci oraz dane osób zgłaszających narodziny lub zgon. O rodzinach chłopskich wpisy zawierają jedynie imiona i rzadko zawód, gdyż dziedziczenie nazwisk stało się powszechne dopiero od XIX wieku.
Statystyka wiernych z 1858 roku

Utworzony w 1818 roku powiat rybnicki po 40 latach funkcjonowania (w roku 1858) liczył 63 133 mieszkańców, z których 59 366 było katolikami, 2 190 protestantami i 1 542 Żydami. W skład powiatu wchodziły trzy miasta: Rybnik, Żory i Wodzisław oraz 129 gmin wiejskich. Prócz miast najbardziej zaludnionymi miejscowościami były: Rudy, Pszów, Radlin, Dębieńsko, Rydułtowy, Marklowice i Jastrzębie. W całym powiecie znajdowało się 39 kościołów katolickich, zatem średnio na jedną świątynię przypadało 1 522 wiernych. Duszpasterstwo sprawowało 17 proboszczów i 10 kapelanów (wikariuszy). Protestanci posiadali w powiecie dwa zbory, a Żydzi trzy bożnice.

W 1858 roku do parafii rybnickiej pw. Matki Boskiej Bolesnej należało 11 895 wiernych zamieszkałych w 26 gminach i osiedlach. W tak rozległej i ludnej placówce duszpasterstwo prowadził proboszcz z dwoma wikariuszami. Liczba katolików w poszczególnych miejscowościach, która z marginalnymi różnicami równała się zwykle liczbie mieszkańców, przedstawiała się wówczas następująco: 1. Rybnik Miasto – 2 329, 2. Rybnik Zamek – 208, 3. Smolna – 624, 4. Popielów – 491, 5. Chwałowice – 344, 6. Kamień – 365, 7. Ochojec – 371, 8. Orzepowice – 228, 9. Radoszowy – 980, 10. Zebrzydowice i Kolonia Schlachtedorf - w sumie 217, 12. Ligota i Paruszowiec – w sumie 846, 14. Zamysłów – 286, 15. Niewiadom – 362, 16. Jejkowice – 358, 17. Radziejów z kościołem filialnym – 254, 18. Przegędza – 438, 19. Książenice – 671, 20. Wielopole wraz z kolonią Rybnicka Kuźnia – 414, 21. Chwałęcice – 408, 22. Niedobczyce – 617, 23. Michałkowice i Jankowice z kościołem filialnym – w sumie 488, 25. Golejów i Grabownia – w sumie 591.

Lata 20. XX wieku
W latach dwudziestych i trzydziestych XX wieku według informacji „Gościa Niedzielnego” ogólne statystyki parafii rybnickiej sporządzone na podstawie parafialnych ksiąg metrykalnych i uwierzytelnione przez proboszcza przedstawiały się następująco: 1924 – wiernych ponad 30 000; chrztów udzielono 1 012, w tym nieślubnych 47; ślubów zawarto 160; chorych zaopatrzono 503; pogrzebów dorosłych było 243, dzieci 207; do Stołu Pańskiego przystąpiło 181 693 osób.

1925 – wiernych około 30 000; chrztów udzielono 939, w tym nieślubnych 36; do Pierwszej Komunii św. przystąpiło 648 dzieci, w tym chłopców polskich 321, dziewcząt polskich 237, chłopców niemieckich 19, dziewcząt niemieckich 21; ślubów zawarto 150; chorych zaopatrzono 495; pogrzebów dorosłych było 184, dzieci 262; do Stołu Pańskiego przystąpiło 236 240 osób. 1926 – wiernych 25 724 (od 10 października 1926 roku została od parafii odłączona lokalia Golejów licząca 1 840 wiernych); chrztów udzielono 834, w tym nieślubnych 33; do Pierwszej Komunii św. przystąpiło 552 dzieci; ślubów zawarto 145; chorych zaopatrzono 702; pogrzebów dorosłych było 212, dzieci 159; do Stołu Pańskiego przystąpiło 214 433 osób.

1927 – wiernych 25 724; chrztów było 704, nieślubnych 38. Do Pierwszej Komunii św. przystąpiło 444 dzieci, w tym chłopców polskich 205, dziewcząt polskich 202, chłopców niemieckich 21, dziewcząt niemieckich 16; ślubów zawarto 176: chorych zaopatrzono 584; pogrzebów dorosłych było 152, dzieci 145; do Stołu Pańskiego przystąpiło 231 219 osób.

1928 – chrztów udzielono 778, w tym nieślubnych 37; ślubów zawarto 222; chorych zaopatrzono 672; pogrzebów dorosłych było 207, dzieci 202; do Stołu Pańskiego w kościele parafialnym, lecznicy św. Juliusza, Zakładzie Misyjnym, w klasztorze oo. franciszkanów i u sióstr zakonnych przystąpiło w sumie 206 600 wiernych.

1929 – chrztów udzielono 718, w tym nieślubnych 31; do Pierwszej Komunii św. przystąpiło 282 dzieci, w tym chłopców polskich 130, dziewcząt polskich 132, chłopców niemieckich 10, dziewcząt niemieckich 10; ślubów udzielono 182; pogrzebów dorosłych było 230, dzieci 198; chorych zaopatrzono 565; do Stołu Pańskiego w kościele parafialnym, lecznicy św. Juliusza, Zakładzie Misyjnym, w klasztorze oo. franciszkanów i u sióstr Urszulanek, w sierocińcu, w Lecznicy Brackiej i Zakładzie Umysłowo Chorych przystąpiło w sumie 204 470 wiernych; mszy śpiewanych odprawiono razem 1 523.

Lata 30. XX wieku
1930 – wiernych 23 381; chrztów udzielono 749, w tym nieślubnych 32; do Pierwszej Komunii św. przystąpiło 320 dzieci, w tym chłopców 136, dziewcząt 184; małżeństw zawarto 176; pogrzebów dorosłych było 201, dzieci 140; chorych zaopatrzono 594; do Stołu Pańskiego przystąpiło 220 440 osób; mszy śpiewanych odprawiono ogółem 1 371.

1931 – wiernych 24 306; chrztów udzielono 748, w tym nieślubnych 48; do Pierwszej Komunii św. przystąpiło 367 dzieci; ślubów zawarto 170; chorych zaopatrzono 522; pogrzebów dorosłych było 209, dzieci 131; do Stołu Pańskiego przystąpiło 240 462 osób; mszy śpiewanych odprawiono ogółem 1 264.

1932 – wiernych 24 306; chrztów udzielono 656, w tym nieślubnych 41; do Pierwszej Komunii św. przystąpiło 582 dzieci, w tym chłopców polskich 298, dziewcząt polskich 240, chłopców niemieckich 21, dziewcząt niemieckich 18; ślubów zawarto 163; chorych zaopatrzono 719; pogrzebów dorosłych było 241, dzieci 162; do Stołu Pańskiego przystąpiło 288 410 osób; mszy śpiewanych odprawiono ogółem 1 320.

1933 – wiernych 27 296; chrztów udzielono 622, w tym nieślubnych 29 oraz 3 konwertytów (osoby te zmieniły wyznanie); do Pierwszej Komunii św. przystąpiło 634 dzieci; ślubów zawarto 171; chorych zaopatrzono 251; pogrzebów było 314; do Stołu Pańskiego przystąpiło 332 650 osób; mszy śpiewanych odprawiono w kościele parafialnym 1 360.

1934 – wiernych 27 296; chrztów udzielono 575, w tym nieślubnych 24; do Pierwszej Komunii św. przystąpiło 875 dzieci, w tym chłopców polskich 335, dziewcząt polskich 501; ślubów zawarto 203; chorych zaopatrzono 226; pogrzebów było 328; do Stołu Pańskiego przystąpiło 345 074 osób; mszy śpiewanych odprawiono ogółem 1 320.

1938 – wiernych 27 296; chrztów udzielono 656, w tym dzieci nieślubnych 27 oraz 3 konwertytów (osoby te zmieniły wyznanie); do Pierwszej Komunii św. przystąpiło 531 dzieci, w tym 16 dzieci niemieckich; ślubów udzielono 177; pogrzebów dorosłych było 211, dzieci 127; w zakładzie psychiatrycznym pogrzebów było 54.

Po łacinie, niemiecku i polsku
Przez wieki miejscem przechowywania ksiąg metrykalnych były kancelarie parafialne. Dopiero w wyniku wprowadzenia dwóch dekretów Arcybiskupa Damiana Zimonia z 1998 i 2008 roku najstarsze księgi metrykalne chrztów, ślubów i pogrzebów z 62 parafii diecezji katowickiej przejęło Archiwum Archidiecezjalne w Katowicach. W pierwszym etapie przekazywania ksiąg obejmujących XVII, XVIII i XIX wiek do Archiwum trafiło około 1200 tomów. Po drugim dekrecie z 2008 roku parafie przekazały około 700 tomów ksiąg obejmujących okres od początku XX wieku do zakończenia drugiej wojny światowej. Na Śląsku najstarsze księgi prowadzone były w języku łacińskim, od 1740 roku w okresie jurysdykcji pruskiej w języku niemieckim, a po 1922 roku na części Górnego Śląska przydzielonej Polsce wpisy dokonywane są w języku polskim.

Artykuł można przeczytać w aktualnym numerze "Nowin".

IrS
Dodaj komentarz

Komentarze

* - pole wymagane

Brak komentarzy
Czytaj także
pokaż więcej
Rybnik. Miasto z ikrą
e KULTURA
Możesz ten artykuł oznaczyć jako przeczytany
Nasza sonda
Jakie jest Twoje zdanie na temat planowanej kopalni Paruszowiec?



45370,48036,48011,47938,47899,47893,48032,48035,48034,48033,48031,48030,48029,48028,48027,48025,48024,48023,48022,48019,48018,48017,48016,48015,48014,48013,48012,48009,48010,48007,47915,47986,47985,47946,47890,47889,47982,47928,47881,47833,47779,47983,47929,47882,47834,47780,44450,44340,44173,43982,43745,41464,41185,41139,41093,40871,46258,46120,46045,46031,46034