EkoOkna
Medhouse 6.09.2017-30.06.2018
Nowiny
EkoOkna

25 maja 2019

Imieniny:

ładowanie...

złóż życzenia

Znak zodiaku: Bliźnięta
sprawdź horoskop

Ogłoszenia:
  1. Motoryzacja
  2. Nieruchomości
  3. Mieszkania
  4. Handel
  5. Usługi
  6. Finanse
  7. Zdrowie i Uroda
  8. Praca
  9. Różne
  10. Dodaj ogłoszenie
Tory są już ułożone, peron stoi, wiata dla podróżnych też jest. I nawet kolejka wąskotorowa wyruszająca w trasę z pobliskich Rud kilka razy zatrzymała się już na stacji Rybnik-Stodoły – tak w październiku ubiegłego roku pisaliśmy na łamach Nowin o pierwszym, próbnym przejeździe rudzką kolejką wąskotorową, która po raz pierwszy na próbę przejechała trasę do Rybnika. Tymczasem mijają kolejne miesiące, a kolejka wciąż nie dojeżdża do Rybnika! Dlaczego? Dopytujemy urzędników.
23.05.2019
0
Po przeanalizowaniu formalnych możliwości miasto podjęło decyzję o wprowadzeniu zmian w planie zagospodarowania przestrzennego na terenach, na których miałaby powstać zakład górniczy.
21.05.2019
1
W zabytkowych murach dawnego szpitala Juliusz rozgościli się już pracownicy ośrodka adopcyjnego oraz Rybnickiej Akademii Rodziny. Tutaj na kompleksową pomoc i wsparcie mogą liczyć i ci najmłodsi mieszkańcy Rybnika oraz całe rodziny
20.05.2019
0
Dawid M. Sojka, młody przedsiębiorca z Żor, był członkiem zespołu, który stworzył pierwszy na świecie rower wydrukowany w technologii 3D i warty okrągły milion złotych!
15.05.2019
1
Niespodziewanie wrócił temat wydobycia złoża węgla w dzielnicy Paruszowiec. Do 30 maja mieszkańcy mogą zapoznać się z raportem oddziaływania na środowisko takiego przedsięwzięcia.
08.05.2019
2
Blisko dziewięć lat temu wstąpili w policyjne szeregi – z wykształcenia magister wychowania fizycznego i etnolog, którzy są teraz chlubą śląskich mundurowych. Zwyciężyli w wojewódzkich eliminacjach do 7
24.05.2019
0
1922 rok. Rybnik w Polsce
03.02.2012   Rybnik, Region   Historia Dodatki   Wydanie: 2012/05 (2845)

Dziś ciąg dalszy historii miasta i okolic z czasów po plebiscycie i trzecim powstaniu wedle informacji, które podawała ówczesna gazeta.

1 stycznia 1922 roku, pierwszy numer i wiele noworocznych życzeń. Składa je m.in. A. Boehm – Skład Towarów Kolonialnych, potomek starej rodziny kupieckiej. W numerze trzecim już dywagacje, kiedy na Górnym Śląsku władzę przejmie Polska. W jednym z numerów statystyka kościelna za 1921 rok: 1086 urodzeń (308 w mieście, reszta na wsiach), 565 zgonów. W innych wydaniach opis dramatycznych wydarzeń i pytania: zmarł Benedykt XV, kogo wybiorą, gdzie są zaginieni powstańcy (z trzeciego powstania). I informacja, że w Rybniku powstaje zakład ojców Misjonarzy.

Ze świata i kraju
Są doniesienia, że na Stolicy Piotrowej zasiada Pius XI, w Irlandii wybuchają krwawe walki, zaś rząd niemiecki wypowiada się przeciw autonomii Górnego Śląska. Jest też np. wywiad, jakiego Wojciech Korfanty udzielił na przełomie 1921/1922 Związkowi Obrony Kresów Zachodnich. Mówił z optymizmem o podejściu Polski do Śląska jako terenu o wysokiej kulturze gospodarczej. „Warunkiem jest jednak, aby u nas nad błahością frazesów pseudonarodowych czy innych zapanował kult pracy i praworządności”. Czytamy o polskiej pomocy dla sowieckiej Rosji przeżywającej klęskę głodu. Gazeta konstatuje też, że wielu Żydów i Niemców opuszcza Rybnik.
Do Stodół przyjeżdża kilku członków komisji granicznej, bo tam są manifestacje za Polską. I zwycięskie mocarstwa przyznają Polsce Stodoły i Górki. 2 lutego jest wiec Towarzystwa Czytelni Ludowych. Mimo agitacji niska frekwencja, co owocuje konkluzją, że „panuje wielka obojętność i brak poświęcenia...” Jako przewodnicząca odchodzi pani Białowa, zaś na jej miejsce wybrano pana Basistę, jego zastępcą zostaje pan Gwóźdź z Rybnika. Maksymilian Basista gorzko mówi o obojętności społecznej. Po nim przemawiają panowie Gwóźdź, Klama, Prus (o pladze pijaństwa), Ochojski z Jankowic, Korzdoń (Kożdoń) z Chwałowic i Dziuba z Rybnika.

Anonse i ogłoszenia
W ogłoszeniach: „Obrazę wyrządzoną G. w Żorach cofam w tym miejscu. M.B.” Bracia Żurek szukają ucznia do biura. Związek Oberżystów przypomina o walnym posiedzeniu w ogrodzie pana Mandrysza. U pana Basisty ogłoszenie, że do sprzedaży jest świetny dom handlowy. Są anonse o nauce śpiewu w księgarni (prowadzi ksiądz doktor Kowalski) i że jest już nowy elementarz polski z obrazkami profesora rybnickiego gimnazjum doktora A. Snowackiego, późniejszego dyrektora polskiego gimnazjum w Gdańsku. Chór Seraf zbiera się w sali pana Rybarza na placu Wolności, pocztowcy w sali pana Winklera, a TG „Sokół” u pana Mandrysza w Polonii.
Brakuje nauczycieli, zwłaszcza polskiego. Są więc kolejne tury lekcji, których m.in. udziela profesor Jurkowski z Rybnika. Dotkliwie brakuje mieszkań. Ludzie skarżą się na horrendalne czynsze, wyrzucanie na ulicę i bierność władz miejskich. Banki i magistrat pilnie poszukują urzędników. Nawet Urząd Celny w Suminie szuka dwóch rewidentek. W marcu czytamy o posiedzeniu rady miejskiej: zagaił je przewodniczący A. Prus i z trzech kandydatów na burmistrza (14 głosami na 18) wybrano nadsekretarza miasta pana Webera. Jeden z przedmówców A. Trunkhardt bardzo go polecał. Potem zajęto się zakupem posiadłości pana Skrzypca i browaru.

Radości i smutki
W Rybniku ponownie zjawia się generał Le Rond. Pierwszy bodaj raz wizytował francuskie wojsko na rynku w 1920 roku. Wiosną na ul. Nowej o godz. 21 dwóch bandytów napadło na pana Ogona z Sokoła. Mimo że strzelali, zdołał im ujść. 1 kwietnia od strony podwórza fryzjera Kudelki ktoś rzuca ciężką dwulitrową butelkę do mieszkania pana Basisty. Butla przelatuje blisko głowy dziewięcioletniego Mietka Basisty, późniejszego dziennikarza i współzałożyciela Rybnickiego Klubu Hokejowego „Rybniczanka”, miłośnika Melpomeny i wychowawcy andersowskich dzieci polskich w Londynie po drugiej wojnie. Bandyty nie odnaleziono.
Nocą z 2 na 3 maja ostrzelano z karabinu maszynowego wieś Książenice! Do składu skór Silbiegera przy ul. Szerokiej od strony rynku weszli złodzieje i nakradli za... 100 tys. marek. Nocą wrzucono granat do mieszkania mleczarza Schleifera (brata dyrektora banku). Jedną z trzech córek ciężko poranioną opatrzył doktor Modler, niestety 16-latka zmarła. I wielkie wzruszenie, bo znów zabrzmiały odnowione przez sławną firmę Klimosz-Dyrszlag organy u św. Antoniego, uszkodzone podczas wybuchu dynamitu na stacji kolejowej. Znikają powoli niemieckie napisy i pokazują się polskie lub polsko-niemieckie...

Zbiórki i poszukiwania
Kolejne zbiórki na TCL, a składają się: J. Budny (rynkowe delikatesy), Leszek Biały (później oficer polski w Berlinie, podziwiany nawet przez wrogów, obrońca Lwowa, ofiara Sowietów), Elżbieta Ogórkówna, Stanisława Kaniewska, Marta Prockówna, Gawronówna, Prusówna, pani Basistowa i inni przedstawiciele elity. Następne ogłoszenia. „Wymienia się znaczki na polskie, które będą obowiązywać z chwilą wkroczenia wojska polskiego”. „Organista z niemieckiej części Górnego Śląska poszukuje posady na polskim Górnym Śląsku”. „J.P. ze Smolnej ogłasza, że w maju opuściła go bez wyjaśnienia żona i zabrała wszystkie rzeczy”.
Mało tego: J.P. ostrzega, żeby ich nie brać i nie udzielać żonie pożyczek, gdyż on za to nie odpowiada. Zaś Karol Soblik i Ska poszukują „silnego i trzeźwego zarządcę domu”, a rybnickie pismo roznosicieli gazet w miejscach, gdzie nie ma agentur. Poszukuje pośród inwalidów i wdów, obiecuje godziwy zarobek, a zgłoszenia przyjmowane są oczywiście u pana Basisty na Kościelnej. I tak nim się rybniczanie obejrzeli, przeminął bogaty w wydarzenia rok 1922. Ktoś z mieszkańców musiał być wtedy szczególnie szczęśliwy. Być może był to właściciel papierka o numerze 3066.100, na który padł los w ciągnieniu „miljonówki”.

Historyczne przenosiny
A historycznym wydarzeniem stało się wiosenne powiadomienie „Sztandaru Polskiego i Gazety Rybnickiej”, które głosiło: „Przenosimy nasz Oddział z Gliwic do Rybnika przy ul. Szerokiej”. Wynika z tego, iż Michał Kwiatkowski po przeprowadzce najpierw zainstalował się na ulicy Sobieskiego. Gazetę, jak wiemy, kolportowała sławna księgarnia Basisty przy ul. Kościelnej. Inżynier Malinowski w czasie przenosin adaptował budynki przy dzisiejszej ul. Kraszewskiego dla potrzeb wydawnictwa i gazety Kwiatkowskiego.

Michał Palica
Dodaj komentarz

Komentarze

* - pole wymagane

Brak komentarzy
Czytaj także
pokaż więcej
e KULTURA
Rybnik. Miasto z ikrą
Możesz ten artykuł oznaczyć jako przeczytany
Nasza sonda
Czy korzystasz z nowego parkingu wielopoziomowego w Rybniku?




26201,47628,47608,47606,47591,47535,47648,47646,47645,47644,47643,47642,47641,47640,47638,47647,47635,47634,47632,47633,47631,47630,47629,47639,47627,47626,47625,47624,47623,47622,47621,47602,47601,47600,47599,47519,47616,47587,47539,47515,47490,47618,47589,47540,47516,47491,44450,44340,44173,43982,43745,41464,41185,41139,41093,40871,46258,46120,46045,46031,46034