Jak odzyskać ekwiwalent

Do oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, do którego były pracownik PRG czy PBSz należy trzeba złożyć wniosek i dołączyć dokument potwierdzający prawo do ekwiwalentu. Wnioski można pobrać w samym ZUS-ie i musi on zostać złożony do 31 marca każdego roku. Bardzo ważne, by osoby, które dotychczas wniosków nie złożyły, zrobiły to jak najszybciej. Przypomnijmy – w tym roku ZUS wypłaca ekwiwalenty za lata 2004-2005. W przyszłym za lata 2006-2007. Pamiętaj, że nawet jeśli ktoś uprawniony do tej pory nie składał wniosku o wypłatę ekwiwalentu, powinien go złożyć, nie patrząc na zawiłą i skomplikowaną procedurę.

Nie bój się sądu
Specjaliści zapewniają, że nie należy się obawiać ewentualnego procesu sądowego. Ubiegający się o wypłatę ekwiwalentu jest bowiem całkowicie zwolniony z kosztów sądowych. Nie musi też osobiście stawiać się w sądzie na sprawie – wystarczy, że przyśle do sądu swoje stanowisko.
Emeryci, których sprawy utknęły w sądach nie muszą się martwić – rozstrzygnięcia odnośnie wniosków zgłoszonych do ZUS za lata 2002-2005, które trafiły do sądów, zostały zawieszone do czasu rozstrzygnięcia sądowego. Jednak po interwencji resortu ekwiwalenty te zostaną wypłacone.
W piśmie z dnia 18 sierpnia 2009 członek zarządu ZUS Elżbieta Łopacińska potwierdza, że zakład będzie wypłacał ekwiwalent na złożone wnioski i nie będzie się odwoływał od zasądzonych wyroków. Kto nie złożył wniosku o wypłatę ekwiwalentu za lata 2002-2005, temu niestety pieniądze przepadły. W ustawie z 31 lipca 2007 roku dotyczącej wypłaty ekwiwalentu jest bowiem punkt dotyczący terminu składania wniosków – 31 marca każdego roku.
Jednak osoby, które złożyły wniosek, a w sądzie toczyło się postępowanie mogą wniosek złożyć (za lata których postępowanie dotyczyło) ponownie. ZUS wznowi postępowanie.

Komu należy się ekwiwalent
Emerytom i rencistom mającym ustalone prawo do emerytury lub renty, którzy pobierali bezpłatny węgiel w naturze od przedsiębiorstw robót górniczych lub przeszli na emeryturę lub rentę z tych przedsiębiorstw (PRG, PBSz Bytom i inne). Na podstawie wyroków sądów apelacyjnych w Katowicach i Krakowie pracownik, który przeszedł na emeryturę lub rentę z przedsiębiorstwa robót górniczych pod rządami Układu Zbiorowego Pracy dla Przemysłu Węglowego z 21 grudnia 1991 roku, zachował prawo do deputatu węglowego, a tym samym do ekwiwalentu pieniężnego. Jeśli przeszedł natomiast na emeryturę bądź rentę pod rządami Układu Zbiorowego dla Przemysłu Węglowego z dnia 1 lutego 1980 roku, sądy najpierw ustalają, czy pracodawca wycofał się skutecznie ze świadczeń deputatowych. Jeśli tego nie zrobił, sąd decyduje o tym, czy był do tych świadczeń uprawniony w dniu 25 listopada 1995 roku. Ekwiwalent należy się też posiadającym renty rodzinne wdowom i wdowcom oraz sierotom po byłych pracownikach tych przedsiębiorstw. Dodajmy, że obecnie liczba spraw sądowych dotyczących ekwiwalentu to 3663 sprawy prawomocnie rozstrzygnięte, w toku znajduje się wciąż 5075 spraw. W roku 2009 kwota, jaką ZUS wypłaci byłym pracownikom PRG i PBSz jako ekwiwalent pieniężny z tytułu prawa do bezpłatnego węgla, sięgnie 24 mln zł.