Świyńć ziele!

Starka Elza dycki spominała swoja starka Maryjanka, co sie znała na roztomańtych zielinach a wiela ludziom pomogła. Starzik Hanik Wojoczek gibko sie stracił z tego świata, bo jak starczynej mamulce Paulinie było dziesiyńć lot, zabrała go gruba. Wczas rano poszoł na szychta a we wieczór już niy prziszoł do dom, bo sie wongiel łoberwoł i go przisuł. Maryjanka łostała sama ze malutkimi dzieckami. Ciynżko sie i żyło, bez Hanika, bo ludziska jak potrzebowali pomocy, to ku nij chodzili a pytali ło ziele na roztomańte chorobska, ale za plecami to na nia marcha godali, a lotali ze skargami do farorza. Było i łogromnie niyłonako, jak jedyn roz na Matki Boski Zielnej, kiej była świyńcić cały snopek zielo we kościele, farorz doł se jom zawołać do zakrystyje a srogo i przikazowoł, coby ze świynconym zielym jakich czarow niy robiła! Baba niy umiała sie wygodać łod tyj żałości, bezto sie rozpłakała a uciykła do dom.
Niy trwało długo, a farorz sie rozchorowoł na żełondek. Długo go potym lyczyli doktory we Rybniku, ale mu wiela niy pomogli. Jedyn to mu nawet pedzioł, że miołby sie pomału szykować do „dalekij drogi”. Ale ksiondz był jeszcze młody a umiyrać mu sie niy chciało. Godoł, że jeszcze wiela musi na tyj ziymi zrobić, ale jak go chyciły boleści, to se myśloł, że tyn doktor mioł recht.
Na farze warziła ciotka Matuszczyczka, a było i łogromnie żol farorza, że musi ciyrpieć taki boleści, bezto poszła do swojij przocielki Maryjanki a pytała ło zieliny na farorzowe bolyni.
We wieczor mu narychtowała tyju, a na drugi dziyń farorzyczek był jak nowy, a chcioł wiedzieć, co mu tak pomogło. Chocioż Maryjanka godała, coby jom niy wyzdradziła, to ciotka wszystek wygodała, jak na świyntej spowiedzi. Ksiondz sie zapar jak łosioł, że łod tyj baby nic niy chce a fronknoł miyszkiym ze zielem do siyni. Ciotka poklupała sie po głowie, jak yno farorz poszoł do swoji izby, a miyszek ze zielim wziyna ze sobom do chałpy.
Na drugi dziyń jeszcze przed piontom rano farorz deptoł po kuchyni a stynkoł, a ni mog sie doczkać, aż ciotka przidzie, a pytoł jom ło te zieli łod Maryjanki. Tak to Wojoczkula wylyczyła farorzyczka a zyskała łobrońce, bo jak kery padoł na nia krziwe słowo, to go farorz zaroz pognoł! Starka Maryjanka żyła długo a jeja wnuczka Elza sie wiela jeszcze łod nij nauczyła.
Jo ze starkom Elzom dycki rada chodziła do zegrodki a na pole, bo łona wiedziała, jak sie kaj jaki kwiotek a trowka mianuje a na co je. Wielach tego niy spamiyntała, ąle troszka wiym: macierzonka je na babski choroby, żółte kredki na żołć i wontroba, mlyczne ziele na łoczy, babczane listki na rany, mlyczowe kwiotki na kaszel a suchanek krowom mlyko łodbiyro...