Z biurka na biurko

Nikt nie ma wątpliwości, że XIX-wieczna baszta na Grodzisku to jeden z najcenniejszych zabytków grodu nad Leśnicą. Nikt też nie ma wątpliwości, że trzeba go odremontować. Brakuje tylko tego, który by się tego podjął. Właścicielem wieży jest Skarb Państwa. Ale nie wiadomo, czy w jego imieniu o zabytek zadbać powinien starosta wodzisławski, prezydent Wodzisławia, a może nadleśnictwo Rybnik?
W 1991 roku basztę na Grodzisku odrestaurowało własnymi siłami, ale przy dużej pomocy sponsorów, Towarzystwo Miłośników Ziemi Wodzisławskiej. – Tu tętniło życie! Były wystawy lokalnych artystów, szkoły organizowały lekcje historii, a i nie brakowało turystów. Z góry można było podziwiać panoramę miasta – wspomina Kazimierz Cichy, prezes TMZW. Jak dodaje, towarzystwu zależało na odbudowie zrujnowanej baszty, bo to niezwykle cenny dla ziemi wodzisławskiej zabytek. – Wraz z zameczkiem wybudował ją w 1867 roku Edward Brauns, ówczesny właściciel Wodzisławia. Do dziś przetrwała tylko baszta – przypomina Kazimierz Cichy. Pięć lat temu, dokładnie 13 czerwca 2004 roku, ktoś ukradł metalowe drzwi wejściowe do baszty i wzniecił w środku ogień, który poczynił ogromne spustoszenia. Sprawcy do dziś nie ustalono. Pozostały przypuszczenia, że mogli to być złomiarze.
– Baszta to ważny i unikatowy zabytek, który może być dziś wykorzystany w celach promocyjnych miasta. Nie możemy dopuścić do tego, by dalej niszczała i w końcu się zawaliła – uważa radny miejski Ryszard Zalewski, który na czerwcowej sesji apelował do prezydenta Wodzisławia o odbudowę zabytku.
– Mamy zbyt dużo swoich wydatków, by wykładać jeszcze pieniądze na nie swoje zadania – odpowiada prezydent Mieczysław Kieca i wskazuje, że właścicielem baszty jest Skarb Państwa, a w jego imieniu opiekę powinien sprawować starosta wodzisławski.
– Choć baszta na Grodzisku jest własnością skarbu państwa, to nigdy nie znajdowała się i nie znajduje w wykazie nieruchomości zarządzanych przez starostę – stwierdza z kolei Lucyna Wojtas, rzecznik prasowa starostwa.
Jak wyjaśnia Iwona Porębska, naczelnik powiatowego wydziału geodezji, zabytek był pod opieką Nadleśnictwa Rybnik, bo znajdował się na terenie leśnym. W 2005 roku nadleśnictwo użyczyło jednak gminie część lasu Grodzisko, gdzie znajduje się baszta. – Z dokumentów wynika więc, że właścicielem jest gmina – stwierdza Porębska. – Umowa ta nie jest wiążąca, bo nadleśnictwo nie miało prawa dysponować majątkiem Skarbu Państwa – twierdzi z kolei Dariusz Szymczak, wiceprezydent Wodzisławia.
Tymczasem wodzisławianie uważają, że urzędnicy nie powinni przerzucać tematu z biurka na biurko. – Zamiast udowadniać, kto jest właścicielem, a kto opiekunem czy zarządcą, starosta i prezydent powinni wspólnie działać, by baszta nie popadała w ruinę. Mówimy o dziedzictwie kulturowym, o które trzeba dbać ponad podziałami politycznymi – uważa Dorota Patas z Wodzisławia, pasjonatka regionalizmu. Podobne zdanie ma Lech Litwora, przewodniczący Rady Miejskiej w Wodzisławiu. – Nie uprawiajmy spychologii! Basztę trzeba odrestaurować i już! – twierdzi Litwora.