Przejścia znikną, ale nie kontrola

– Co oznacza wejście Polski do grupy państw Schengen?
– Najbardziej zauważalne i odczuwalne będzie zniesienie kontroli na granicach wewnętrznych z Niemcami, Czechami, Słowacją i Litwą. Przekraczanie granicy wewnętrznej będzie możliwe w każdym miejscu i porze, a nie tak jak dotychczas w wyznaczonych przejściach granicznych w czasie ich otwarcia.

– Czy brak kontroli granicznej oznacza, że od 21 grudnia przestają też obowiązywać przepisy regulujące przekraczanie granic?
– Absolutnie nie. Zmienia się jedynie to, że fizycznie w przejściach granicznych nie będzie odbywać się kontrola. Ale nadal obowiązują przepisy dotyczące przekraczania granic państwowych czy też przepisy ruchu drogowego danego państwa. Podróżowania po obszarze Schengen nie należy rozumieć jako podróżowania po obszarze Polski. Konieczne jest więc posiadanie przy sobie dokumentów potwierdzających nasze obywatelstwo oraz, jeżeli podróżujemy samochodem, dowodu rejestracyjnego pojazdu i aktualnej polisy ubezpieczeniowej. W trakcie ewentualnej kontroli na terenie państwa członkowskiego musimy mieć przy sobie i okazać na żądanie uprawnionych organów te dokumenty. Przypomnę, że obywatele Polski, zgodnie z obowiązującymi przepisami, mogą przekroczyć granicę państwową do państw UE na podstawie paszportu lub dowodu osobistego. Co ważne, dokument taki powinny posiadać również osoby niepełnoletnie. Prawo jazdy, legitymacja, zaświadczenie o złożeniu wniosku o wydanie paszportu lub dowodu osobistego, świadectwo urodzenia – nie są dokumentami uprawniającymi obywateli polskich do przekraczania granicy.

– A co z przewozem towarów? Będziemy mogli przewozić, co chcemy i ile chcemy?
– Absolutnie nie. Nadal istnieją ograniczenia dotyczące ilości zakupionych i przewożonych towarów przeznaczonych do użytku osobistego i niepodlegających odsprzedaży. Dotyczy to zwłaszcza towarów akcyzowych. Osoby poniżej 17. roku życia nie mogą przewozić wyrobów alkoholowych i tytoniowych. Nie zmienią się również przepisy dotyczące przewozu przez granicę zabytków. Tylko posiadanie właściwego pozwolenia lub zaświadczenia uprawnia do legalnego wywozu przedmiotów zabytkowych z terytorium kraju.

– Czy takie same zasady obowiązywać będą na lotniskach?

– W portach lotniczych zasady Schengen zaczną obowiązywać dopiero z końcem marca 2008 roku. Nastąpi tam oddzielenie osób podróżujących po krajach Schengen od osób odlatujących i przylatujących z krajów leżących poza obszarem Schengen. Ponieważ wielu obywateli Polski podróżuje do Wielkiej Brytanii i Irlandii, warto pamiętać, że kraje te, pomimo że należą do Unii Europejskiej, nie przyjęły w pełnym zakresie dorobku Schengen. Dlatego granice tych państw nadal przekraczać będziemy tylko na przejściach granicznych, gdzie prowadzone będą kontrole graniczne.

– Czy słuszne są obawy mieszkańców przygranicznych miejscowości, że wejście Polski do strefy Schengen wpłynie na zwiększenie przestępczości?
– Zniesienie kontroli granicznych pomiędzy państwami Unii Europejskiej nie jest równoznaczne z pogorszeniem się stanu bezpieczeństwa, gdyż równocześnie wzmocniona została współpraca policyjna. Dzięki m.in. wprowadzeniu Systemu Informacji Schengen, w regionach przygranicznych powinien wręcz ulec poprawie poziom bezpieczeństwa obywateli. Wykorzystanie bazy danych SIS pozwoli na bardziej efektywne poszukiwanie zarówno osób, jak i przedmiotów. Straż graniczna jest służbą, w której zmiany te będą najbardziej zauważalne. Zaprzestaniemy bowiem fizycznej ochrony granicy wewnętrznej oraz kontroli na przejściach granicznych z Niemcami, Czechami, Słowacją i Litwą. Nadal jednak przeciwdziałać będziemy nielegalnej migracji i zapewniać bezpieczeństwo na międzynarodowych szlakach komunikacyjnych. Stworzone zostaną takie warunki, aby mimo zaprzestania kontroli na granicy straż graniczna mogła skutecznie realizować swoje dotychczasowe zadania.